search

Nieuwe ontwikkeling - Klaas Kok

Nog
dagen,
uur,
minuten en
seconden
11230804
Gedoneerd

Longkankermutaties opsporen in bloedplaatjes 

Aan het ontstaan van kanker gaat vaak een hele serie DNA-fouten vooraf. Al deze fouten (mutaties) leiden tot op een opeenstapeling van afwijkingen in het DNA van de longtumoren. Een deel van de mutaties heeft een grote invloed op de slagingskans van de behandeling. Een behandeling voor uitgezaaide longkanker wordt vaak gekozen op grond van de aanwezigheid van bepaalde mutaties. De behandeling werkt een poosje goed, maar andere (vaak nieuwe) mutaties gooien vervolgens roet in het eten: de tumorcellen worden dan resistent voor die behandeling.
Klaas Kok 480x180.jpg 
Onderzoeker van de week Klaas Kok probeert aan het UMC Groningen zoveel mogelijk DNA-mutaties, die van belang zijn bij het kiezen van de optimale behandeling bij longkanker, in kaart te brengen. In de hoop dat er in de toekomst gerichter tegen behandeld kan worden.
 

Meerdere mutaties, één methode

Mutaties kunnen op verschillende wijze een ravage in de cel aanrichten, begint Kok: “Door DNA-mutaties kan het gebeuren dat eiwitten in de cellen helemaal niet meer, of juist in te grote hoeveelheden worden gemaakt. Of er wordt een eiwit gemaakt dat niet langer goed functioneert. Het kan zelfs zo zijn dat genen breken en met elkaar fuseren waardoor hele nieuwe eiwitten ontstaan.”
 
Er zijn verschillende methoden om verschillende type mutaties op te sporen in longweefsel, maar dat is niet ideaal, vervolgt de onderzoeker: “Het eerste doel van het KWF-project is om tot één methode te komen waarmee we al die verschillende veranderingen kunnen aantonen.” Kok is optimistisch dat dit mogelijk is: “In een kleine pilotstudie op cellijnen in het laboratorium lukte het recent inmiddels. Dat is een mooie eerste stap. Nu nog in tumormateriaal van patiënten.”
 

Bloedtest

En met de vertaalslag naar patiënten komt een belangrijk aspect van dit project aan bod. Momenteel wordt materiaal van longtumoren verkregen door een biopt (hapje tumorweefsel) uit de long te nemen. Dat is niet prettig voor de patiënt. Kok ambieert daarom om de mutaties voortaan in bloedplaatjes te analyseren: “Een buisje bloed afstaan is een stuk minder invasief dan een biopt. Bovendien geeft dat de mogelijkheid om de patiënt gedurende de tijd te volgen. Als je aan de hand van het bloedbeeld al in een vroegtijdig stadium ziet dat er in de tumor resistentie tegen de behandeling ontstaat, weet je dat je de behandeling aan moet passen.”
 
Het blijft voor mij ontzettend intrigerend hoe iets relatiefs simpels als DNA het uiteindelijk mogelijk maakt dat je tegenover elkaar zit en een gesprek hebt!
 Het idee van een bloedtest klinkt goed, maar het is voor nu nog enkel een idee. Eerst zal moeten blijken dat de methode om zoveel mogelijk mutaties op te sporen werkt, daarna moet het onderzoek uitwijzen of uit bloedplaatjes ook daadwerkelijk evenveel informatie kan worden gehaald als uit biopten. En dat in twee jaar. Het is een flinke uitdaging, maar de financiering door het Alpe d’HuZes/KWF-fonds is er juist op gericht om dit soort ontwikkelingen in een stroomversnelling te brengen. “Twee jaar is een krappe tijd om dit alles in te bereiken”, beaamt Kok. “Maar dat is wel onze stip aan de horizon.”
 

Ook voor andere tumoren?

Achter die horizon liggen wellicht nog meer interessante mogelijke toepassingen van Kok’s onderzoek. “Op het moment dat wij een bloedtest hebben die werkt, dan kan je die voor allerlei tumoren gaan gebruiken. Onlangs is er hier een student uit China geweest. Daar komen veel hoofd-halstumoren voor, dus die was zeer in dit project geïnteresseerd.”
 
“Door de jaren heen heeft het longkankeronderzoek me enorm bezig gehouden”, besluit Kok. “Al in 1986 was ik op zoek naar genen die betrokken zijn bij het ontstaan van longkanker. Het blijft voor mij ontzettend intrigerend hoe iets relatiefs simpels als DNA het uiteindelijk mogelijk maakt dat je tegenover elkaar zit en een gesprek hebt!”

Laatste nieuws

Doorkomsttijden opnieuw opgebouwd

20-06-2018

De tijden zijn opnieuw opgebouwd met de ruwe data en verwerkt de livetijden van deelnemers in de app en op de website. De live-tijden blijven tot april 2019 online beschikbaar.

Lees verder

13 onderzoekers aan de slag met geld van Alpe d’HuZes

15-06-2018

Vorige week vond de dertiende editie van Alpe d’HuZes plaats, waarbij deelnemers 1 tot 6 keer de legendarische Alpe d’Huez op lopen of fietsen. In 2018 heeft het evenement een miljoen euro meer opgehaald dan het jaar ervoor: 11 miljoen euro. Ook dat geld zal de komende tijd worden toegekend aan nieuwe onderzoeken om te zorgen dat kanker niet langer een dodelijke ziekte is.

Lees verder

Nagenieten Alpe d’HuZes 2018

08-06-2018

Ook zo genoten van de koersdagen Alpe d’HuZes? Wij vonden het een geweldige editie met een fantastisch voorlopig eindbedrag van 11,2 miljoen euro. Wil je nagenieten van de verhalen, foto’s en filmpjes?

Lees verder

Onze sponsors