search

Ambitie - Jarno Drost

Nog
dagen,
uur,
minuten en
seconden
11230804
Gedoneerd

Niertumoren onderzoeken met organoïden


Nog niet eens zo lang geleden stelde KWF miljoenen euro’s financiering beschikbaar voor twee grote onderzoeken van professor Hans Clevers naar
organoïden: hij ontwikkelde een techniek om kleine stukjes tumor op te kweken tot 3D-miniorgaantjes. Deze kweektechniek is in korte tijd zo’n succes gebleken dat steeds meer onderzoekers baanbrekend kankeronderzoek verrichten met de organoïden.

Onder hen is dr. Jarno Drost. Deze jonge onderzoeker werkte in het verleden bij professor Clevers en heeft nu zijn eigen onderzoeksgroep in het Prinses Máxima Centrum: een nieuw instituut waarin het beste onderzoek en de beste zorg voor kinderen met kanker samenkomen.

Naam: dr. J. (Jarno) Drost 
Instituut: Prinses Maxima Centrum voor kinderoncologie
Vakgebied: moleculaire biologie / organoid-technologie
Start onderzoek: 1 maart 2017
Looptijd: 4 jaar
Financiering Alpe d’HuZes/KWF: € 517.654,20


Oorzaak en behandeling van zeldzame niertumoren
Met financiering uit het Alpe d’HuZes/KWF-fonds onderzoekt hij niertumoren bij kinderen: “Het is een relatief zeldzame tumorvorm, met zo’n 40 nieuwe patiënten per jaar. Dat maakte het moeilijk om genoeg materiaal te verkrijgen om goed onderzoek te kunnen doen. Met het Prinses Máxima Centrum staat er nu een centraal instituut waar de patiënten allemaal worden behandeld. Op die manier heb je al snel genoeg materiaal om een biobank met organoïden op te zetten.”

Op die gekweekte mini-tumoren kan Drost vervolgens twee zaken heel goed testen: “Allereerst hoop ik in organoïden te kunnen achterhalen welke genetische veranderingen er nou verantwoordelijk zijn voor de transformatie tot kankercel. Er zijn een aantal genen bekend, maar ik verwacht ook nieuwe genen te vinden. Als we weten welke veranderingen er optreden, kunnen we vervolgens op de organoïden onderzoeken of er manieren zijn waarmee we die kunnen behandelen.”

En juist daar komt een mooie eigenschap van de organoïden om de hoek kijken: omdat ze zijn gegroeid uit tumorcellen van de patiënt zelf, staat het onderzoek ook heel dicht bij de patiënt. “Vooralsnog deden we onze onderzoeken naar kanker met kankercellijnen. Dat zijn relatief makkelijke cellen om mee te werken, maar het is moeilijk om nieuwe cellijnnen te maken en uiteindelijk lijken ze niet meer op het originele tumormateriaal. We verwachten dat dat met organoïden anders is. Daarom checken we in dit project ook of de gekweekte organoïden nog goed lijken op de tumor van de patiënten. Als dat het geval is, kunnen de organoïden wellicht voorspellen of die specifieke patiënt goed reageert op de behandelingen die wij ontwikkelen. Personalized medicine dus, in plaats van hoe het nu gaat: standaard chemotherapie voor de hele groep, terwijl die niet per se goed aanslaat bij elke patiënt.”

Kader: Organoids
De term organoïden is al een aantal keer gevallen, maar hoe zien ze er eigenlijk uit? Zijn het een soort pingpongballen? “Het ligt er een beetje aan vanuit welk orgaan je de organoïden kweekt”, weet Drost. “In mijn geval gaat het om nieren. Wat je ziet zijn driedimensionale bollen waaruit buisachtige structuren ontstaan die lijken op de verzamelbuisjes in je nieren. Tumororganoïden behouden in veel gevallen ook belangrijke karakteristieken van het tumorweefsel waaruit we ze gegroeid hebben.”


C:\Users\abrandenburg\AppData\Local\Microsoft\Windows\INetCache\Content.Word\UK 418 P1 5X.JPG

Dat er met organoïden een stukje van de patiënt doorgroeit in het laboratorium zorgt ook voor ethische kwesties. “We vragen natuurlijk altijd om toestemming. We hebben vooralsnog nooit te horen gekregen dat mensen bang werden van het idee dat zo’n stukje weefsel doorgroeit in een kweekschaaltje. Mochten ouders achteraf toch denken ‘dit willen we niet’, dan is er altijd de mogelijkheid om het weefsel te vernietigen. Maar je ziet eigenlijk juist vaak dat ouders heel graag willen dat het leed van hun kindje uiteindelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van behandelstrategieën, zodat andere kinderen en ouders het niet hoeven mee te maken.

Nieuwe technologie, nieuwe vragen
Dat Drost het kankeronderzoek in zou gaan stond al vroeg vast: “Ik was altijd al wel geïntrigeerd door scheikunde en biologie, dat vond ik hartstikke mooie vakken: experimenteren, kijken wat er gebeurt als je verschillende stofjes bij elkaar doet, en interesse in de biologie achter het ontstaan van ziektes. Dat ik het laboratorium in wilde om kankeronderzoek te doen was me vanaf moment één dan ook wel duidelijk. Je hebt natuurlijk ook allemaal wel een bekende die de ziekte krijgt.”

De huidige stand der techniek maakt het bovendien een interessante tijd voor onderzoekers. Van veel van de technieken anno nu kon 30 jaar geleden alleen maar gedroomd worden. Drost: “De kennis van nu stelt me in staat om dit onderzoek te doen, maar dat maakt het niet per se makkelijker. Er komen steeds nieuwe vragen bij, juist ook dankzij die nieuwe technologie.”

Laatste nieuws

Doorkomsttijden opnieuw opgebouwd

20-06-2018

De tijden zijn opnieuw opgebouwd met de ruwe data en verwerkt de livetijden van deelnemers in de app en op de website. De live-tijden blijven tot april 2019 online beschikbaar.

Lees verder

13 onderzoekers aan de slag met geld van Alpe d’HuZes

15-06-2018

Vorige week vond de dertiende editie van Alpe d’HuZes plaats, waarbij deelnemers 1 tot 6 keer de legendarische Alpe d’Huez op lopen of fietsen. In 2018 heeft het evenement een miljoen euro meer opgehaald dan het jaar ervoor: 11 miljoen euro. Ook dat geld zal de komende tijd worden toegekend aan nieuwe onderzoeken om te zorgen dat kanker niet langer een dodelijke ziekte is.

Lees verder

Nagenieten Alpe d’HuZes 2018

08-06-2018

Ook zo genoten van de koersdagen Alpe d’HuZes? Wij vonden het een geweldige editie met een fantastisch voorlopig eindbedrag van 11,2 miljoen euro. Wil je nagenieten van de verhalen, foto’s en filmpjes?

Lees verder

Onze sponsors