search

Hermannetje – Sporten en chemotherapie: een gezonde combinatie?

Nog
dagen,
uur,
minuten en
seconden
4155369
Gedoneerd

•• Hermannetje ••

Sporten en chemotherapie: een gezonde combinatie?

Het geld dat de deelnemers aan Alpe d’HuZes inzamelen, besteden wij aan projecten die uiteindelijk de grootst mogelijke voordelen opleveren voor patiënten die kanker hebben, of het in de toekomst krijgen. In de serie Geldbesteding belichten we deze projecten. In deze aflevering komt Annemiek Walenkamp aan het woord.

Naam: dr. A.M.E. (Annemiek) WalenkampAnnemiekWalenkamp
Instituut: UMC Groningen
Vakgebied: medische oncologie
Start onderzoek: 1 mei 2012
Looptijd onderzoek: vier jaar
Financiering KWF: 606.200,- euro

Annemiek Walenkamp deed in 2011 mee aan Alpe d’HuZes. Als goed getrainde triatlete fietste de medisch oncoloog toen uiteindelijk ’piepend en krakend’ zes keer over de finish. Ze weet dus wat je als gezond mens kunt bereiken door veel te sporten. Wat sporten kan opleveren voor haar patiënten die midden in een chemotherapie zitten, onderzoekt ze in het Universitair Medisch Centrum Groningen. ’Het idee begint zich steeds meer op te dringen dat we op dit gebied heel grote stappen vooruit kunnen zetten.’

Wat is de aanleiding om dit onderzoek te doen?

’Dat zijn er eigenlijk twee. De eerste is heel positief: patiënten overleven tegenwoordig langer. Daardoor lopen we nu alleen wel aan tegen de langetermijngevolgen van chemotherapie. Overlevenden ontwikkelen vaak allerlei gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, stofwisselingsziekten of overgewicht, die gedeeltelijk veroorzaakt zijn door de chemotherapie die wij ze tien of twintig jaar geleden hebben aangedaan. De tweede reden is dat het in de oncologische wereld steeds duidelijker wordt hoe groot het effect van iemands levensstijl is op het ontstaan en terugkeren van kanker. Er is bijvoorbeeld heel bijzonder onderzoek gedaan bij muizen met borstkanker. Daaruit blijkt dat rondrennen in een tredmolen voor die muizen even effectief is als chemotherapie. De combinatie van chemotherapie en beweging laat hun tumoren zelfs nog verder slinken.’

Wat onderzoek je precies in dit project?

’We hebben bij patiënten gezien dat er al heel vroeg tijdens de chemotherapie veranderingen ontstaan in onder meer de vetsamenstelling van hun bloed en de binnenkant van hun bloedvaten. Deze veranderingen kunnen de voorbode zijn van gezondheidsproblemen op langere termijn. We weten bovendien dat lichaamsbeweging dit soort veranderingen tegengaat. Dan ligt het voor de hand om zo snel mogelijk, dus al tijdens de behandeling, te beginnen met sporten. Tegelijkertijd willen we wel zeker weten dat dat inderdaad zin heeft. Een chemotherapie is al belastend genoeg. Je wilt mensen daarbij niet ook nog een trainingsprogramma opleggen als ze daar niks aan hebben.’

Wat heeft het onderzoek tot nu toe opgeleverd?

’We hebben nog geen definitieve resultaten, maar al wel de nodige ervaringen. Van de mensen die we vragen mee te doen, blijkt de helft niet te willen. Vaak vanwege allerlei praktische en logistieke problemen. Toch zitten in deze groep ook de meeste mensen die misschien bij uitstek baat bij beweging kunnen hebben: mensen die echt te dik zijn, ongezond eten en nauwelijks van hun bank komen. De mensen die wel meedoen, zijn stuk voor stuk laaiend enthousiast! Je moet je voorstellen dat deze patiënten in een heel rigide patroon zitten. Van dag tot dag is voorgeschreven wat er met ze moet gebeuren, wij leggen ze aan een infuus en zij zien het gif hun arm instromen, dat moeten ze allemaal maar ondergaan. Met de bewegingstherapie hebben ze eindelijk iets dat ze grip geeft, waarmee ze hun situatie zelf kunnen beïnvloeden.’

Wat is het belang van dit onderzoek?

’Uiteindelijk kan ik me voorstellen dat een bewegingsprogramma een standaard onderdeel wordt van onze behandelingen, net zoals dat nu al na hartinfarcten en bij suikerziekte het geval is. In dat opzicht kan de oncologie nog het nodige leren van andere medische specialismen. Maar ons onderzoek past ook in een groter verhaal. In de medische wetenschap groeit de overtuiging dat ongeveer de helft van alle kankergevallen het gevolg zijn van ongezonde leefgewoontes en dus in principe te voorkomen zijn. Roken is in dat opzicht natuurlijk veruit de grootste boosdoener, maar het wordt ook steeds duidelijker dat verkeerde voeding en te weinig beweging kunnen bijdragen aan het ontstaan van kanker. Het idee begint zich steeds meer op te dringen dat we op dit gebied heel grote stappen vooruit kunnen zetten. En als we eerlijk moeten toegeven dat de helft van de kankergevallen te voorkomen is, dan móeten we daarop inzetten. Ik vind dat we deze boodschap als oncologische gemeenschap sterker moeten uitdragen. Gelukkig beginnen nu zelfs de grote namen uit ons vakgebied zoals Robert Weinberg, een hardcore tumorbioloog van MIT, dit te doen. Er ontstaat dus echt een nieuw inzicht, ons onderzoek moet een nieuw steentje bijdragen aan de stapel met bewijs.’

Annemiek over Alpe d’HuZes

’Ik vond het een fantastische ervaring om met ons UMCG-team mee te doen aan Alpe d’HuZes. Die week in Frankrijk was bijzonder indrukwekkend. Al die mensen die daar voor niks en zo gedreven bezig zijn, al die mensen die iemand verloren hebben of midden in hun ziekteproces zitten. De hele berg ademt een week lang een mix van verdriet en hoop, dat vond ik heel aangrijpend.’

’Het concept van Alpe d’HuZes, de combinatie van sporten en grip krijgen op je situatie, vind ik ijzersterk. Ons onderzoek ligt in het verlengde daarvan. Het is moeilijk om dat onderzoek gefinancierd te krijgen. We gaan er niet morgen kanker mee opheffen, vooruitgang op dit gebied gaat met kleine stappen en is een zaak van de lange adem. Ik durf te zeggen dat dit onderzoek zonder Alpe d’HuZes niet gedaan had kunnen worden.’

Laatste nieuws

Inschrijving Alpe d’HuZes 2017

20-10-2016

Alpe d’HuZes is een sportieve actie waarbij deelnemers fietsend, hardlopend of wandelend, alleen of in een team, geld inzamelen voor kankeronderzoek. Onder het motto ‘opgeven is geen optie’ beklimmen we op 1 juni 2017 tot maximaal zes keer de legendarische Alpe d’Huez. Het is de beklimming van je leven, voor het leven van een ander.

Lees verder

Kijkje achter de schermen van kankeronderzoek

21-02-2017

Speciaal voor Alpe d'Huzessers organiseert KWF drie rondleidingen in ziekenhuizen waar belangrijk kankeronderzoek plaatsvindt. Benieuwd naar de onderzoeken die met opbrengsten van Alpe d’HuZes gefinancierd worden? Of hoe kankeronderzoek eigenlijk in z’n werk gaat? Neem een kijkje achter de schermen!

Lees verder

Sportmedisch onderzoek

22-02-2017

De beklimming van de Alpe d’Huez is zowel fietsend als lopend een zware lichamelijke inspanning. Ook wanneer je één keer de berg beklimt. Het is daarom belangrijk dat jij weet wat jouw lijf aan kan. Hoe gezond ben jij en hoe goed is jouw conditie? Je gezondheid is jouw verantwoordelijkheid.

Lees verder

Onze sponsors